0

Բնագիտություն

Առաջադրանք 3

Առանձնացրեք ստորև տրված նյութերը և տեղադրեքաղյուսակի համապատասխան սյունակներում`
Պղինձ, ջուր, կաթ, նավթ, ոսկի, ապակի, թթվածին, գոլորշի, ջրածին, ածուխարծաթփայտազոտածխաթթու գազ,երկաթ:

պինդ

հեղուկ

գազային

 Պղինձ, ոսկի, ապակի, ածուխ, ջուր, կաթ, նավթ։  Ջրածին, գոլորշի, թթվածին
 արծաթ, փայտ, երկաթ։  ազոտ, ածխաթթու, գազ։

Առաջադրանք 4
Որոնք են նյութի երեք վիճակները: Բերեք օրինակներ։ Ինչ նյութեր գիտեք, որ տաքանալիս դառնում են հեղուկ:

Սիլիկոն, ոսկի, երկաթ, արծաթ։

Առաջադրանք 6
Անվանեք գործիքներ և սարքեր, որոնք օգտագործում եքտանը և դպրոցում

 

ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՐԵՔ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՎԻՃԱԿՆԵՐԸ

 

download-2
Կատարելով դիտարկումներ կհամոզվեք, որ նյութերը հանդես են գալիս տարբեր վիճակներում։ Որոշ նյութեր սովորական պայմաններում հեղուկ վիճակում են, մյուսները՝ գազային, երրորդները՝ պինդ։ Կախված պայմանների փոփոխությունից՝ նրանց վիճակները կարող են փոփոխվել:


Օրինակ՝ ջուրը տնային պայմաններում հեղուկ վիճակում է, սառեցվելիս հեղուկ վիճակից վերածվում է պինդ վիճակի՝ սառույցի, իսկ տաքացվելիս՝ գազային վիճակի՝ գոլորշու: Սառույցը ջրի պինդ վիճակն է, իսկ գոլորշին՝ գազային: Ոսկին սովորական պայմաններում պինդ վիճակում է, շատ բարձր ջերմաստիճանում հալվում է և վերածվում հեղուկի, իսկ ջերմաստիճանն ավելի բարձրացնելու դեպքում սկսում է եռալ և վերածվել գազի։
Նյութը, կախված պայմաններից, հիմնականում լինում է պինդ, հեղուկ կամ գազային վիճակում։
Դիտարկենք տարբեր մարմիններ և, պարզ փորձեր կատարելով, ծանոթանանք դրանց որոշ հատկություններին։
Վերցնենք ապակուց, երկաթից և պղնձից պատրաստված ձողեր, որոնք սովորական պայմաններում պինդ վիճակում են։ Դժվար չէ համոզվել, որ այդ նույն պայմաններում ինչ դիրքով և որտեղ էլ դնենք այդ ձողերը, դրանք կպահպանեն իրենց ձևն ու ծավալը։
Պինդ մարմինները պահպանում են իրենց ձևն ու ծավալը։
Սա պինդ մարմինների հատկություններից է։
Այժմ դիտարկենք հեղուկները։ Վերցնենք 50 մլ ծա-վալով որևէ հեղուկ, օրինակ՝ մասուրի հյութ, և լցնենք բաժակի մեջ։ Նա կընդունի բաժակի ձևը։ Եթե լցնենք մեկ այլ անոթի մեջ, ապա կընդունի այդ անոթի ձևը, բայց նրա ծավալը կրկին կմնա 50 մլ։ Դա նշանակում է, որ մի անոթից այլ անոթ տեղափոխվելիս հեղուկի ծավալը պահպանվում է, բայց ձևը փոխվում է՝ ընդունում է այն անոթի ձևը, որտեղ լցված է:
Հեղուկները պահպանում են իրենց ծավալը, բայց ձևը՝ ոչ։ Սա հեղուկների հատկություններից է:
Դիտարկենք գազային վիճակում գտնվող նյութերից օրինակ՝ օդի նմանատիպ հատկությունը: Եթե օդով լի գնդակը սեղմենք, ապա նրա ձևը կփոխվի, և բնականաբար այդ նույն ձևը կստանա նաև նրանում եղած օդը: Եթե գնդակի ծավալը փոքրացնենք՝ նրա մի մասը սեղմելով, ապա այդ նույն ծավալը կստանա նաև նրանում եղած օդը: Դժվար չէ հետևություն անել, որ գնդակի մեջ լցված օդն ընդունում է տվյալ գնդակի ձևն ու ծավալը: Գնդակի ձևի ու ծավալի փոփոխությունից փոփոխվում են նաև նրանում եղած օդի ձևն ու ծավալը:
Գազերը չեն պահպանում ոչ իրենց ձևը, ոչ ծավալը և զբաղեցնում են իրենց տրամադրված ողջ տարածքը։
Սա գազերի հատկություններից է:

Հետաքրքիր փորձեր ջրի հետ:

Առաջադրանք
Թվարկեք 2–ական նյութ, որոնք սովորական պայմաններում հետևյալ վիճակներում են.
ա) պինդ բ) հեղուկ գ) գազային

Պինդ-սառույց, երկաթ

Հեղուկ-ջուր, բենզին

Գազային- թթվածին, ածխաթթու գազ:

Реклама
0

Սեպտեմբերի 20

1. Ծ, ձ, ղ, ճ, ջ, փ, ը հնչյուններով սկսվող բառեր գրիր:

Ծաղիկ, ծառ, ծածան, ծամ, ծիծեռնակ։

Ձյուն, ձնծաղիկ, ձավար, ձագար։

Ղեկ, Ղուկաս, Ղազարոս։

Ճակատ, ճառ, ճկույտ։

Ջուր, ջեռոց։

Փիղ, փայլուն, Փյունիկ։

Ընձուղտ, ընձառյուծ, ընկույզ։

թյուր, հույն, բույն բառերի մեջ ավելացրու յ հնչյուն, ինչ բառեր ստացար: Այդ բառերը գործածիր նախադասությունների մեջ:

թյուր, հույն, բույն

Ես թյուր կարծիք ունեի նրա մասին։

Իմ նախատատը հույն է եղել։

2. Գրիր բաց թողնված ձայնավորները:

այժմեական, անէական, անպատեհ, անվրեպ, դողէրոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե, էլեկտրաէներգիա, լայնէկրան, մանրէ, վայրէջք, տիեզերք, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ, արծաթազօծ, մեղմօրոր, մեղմօրեն, նախօրոք, ակնդետ, ակնթարթ, անակնկալ, անընդհատ, հյուրընկալ, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր, որոտընդոստ, սրընթաց, ունկնդիր։

3.Գրիր բաց թողնված բաղաձայնները:

Գաբրիել, դարբին, երբ, իբրև, խաբել, Հակոբ, համբերել, համբույր, փրփուր, սուրբ, ուրբաթ, Քերոբ, աղբանոց, ցայտաղբյուր, եղբայր, ավագ, կողպեք, երգ, զուգել, թագավոր, թարգմանել, կարապ, հոգնակի, մարգարիտ, արդար, արդեն, արդյոք, արդյունք, որդ (ճիճու), որթ (խաղողի վազ), օրիորդ, գնորդ, ժողովուրդ, ընդամենը, ընդհակառակը, փարթամ, ընդհանուր, ընդունակ, ընդունել, ասացվածք, ընդարձակ, գլուխկոնծի, համարձակ, բարձ, թխվածք, բարձր, խ….կել, հարձակվել, փորձ, ամբողջ, աղջիկ, եղբայր:

4. Նորից կարդա Մեսրոպ Մաշտոցի մասին և լրացրո՛ւ տեքստիբաց թողած բառերը:

Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 362 թվին Տարոն գավառի   գյուղում: Մոտ 389 թվին հաստատվել է Վաղարշապատում, պաշտոնավարել արքունիքում՝ որպես զինվորական գրագիր : Նա հայ ժողովրդին ձուլման վտանգից փրկելու նպատակով ձեռնամուխ է լինում գրերի ստեղծման գործին: Հայոց կաթողիկոսի՝ Սահակ Պարթև  երաշխավորությամբ  և Վռամշապուհ արքայի հրամանով մի խումբ աշակերտների հետ շրջել է Ամիդ, Սամոսատ, Եդեսիա քաղաքներում: 405  թվին ստեղծել է հայոց տառերը և վերադարձել  հայրենիք: Առաջին գիրքը, որ թարգմանվել է հայերեն Աստվածաշունչն  է, իսկ հայերեն առաջին նախադասությունը՝  :

5.Գրի՛ր շարադրություն «Ձայնավորներն ու բաղաձայնները» թեմայով:

Ձայնավորներն ու բաղաձայները հաշտ ու համերաշխ ապրել են։ Բայց իրենց հնչյունաստանում ձայնավորը բաղաձայնի հետ չպետք է ամուսնանար եթե ամուսնանաիյն նրանց մահապատիժ էր սպասվում դրա համար էլ նրանցից ոչ մեկ չէր ամուսնանում, չէ որ այդ երկիրը շատ փոքր էր ընդհամենը երեսունվեց տառ։ Այդ ժամանակ թագավորը Ե տառն էր նրանք ամեն երկու տարին մեկ իրենց թագավորին փոխում էին այբենական կարգով։ Եվ թագավոր Ե — ն սիրահարվեց բաղաձայնների քաղաքից մի գեղեցիկ աղջկա նրա անունը Վ — ը էր։ Նա այնքան գեղեցիկ էր որ տեսնեիր աչքերդ նրա փայլից կծակեր։ Ու զարմանալին այն է որ այդ աղջիկն էլ թագավորին էր սիրահարվել  և թագավորը դրա մասին տեղյակ էր։ Նրանք սկսեցին գախտնի հանդիպել բայց չուզեցան միշտ գախտնի մնալ և Ե — ն որոշեց մի բացառություն անել, նա հայտարարեց որ այսուհետև բաղաձայները կարող են ամուսնանալ ձայնավորների հետ։ Այդ օրենքը շատ դուր եկավ քաղաքի բնակիչներին և նրանք սկսեցին էլ ավելի ուրախ ապրել։ Այդպիսով Ե ու վ տառերը ամուսնացան, թագավորը մի մեծ և ճոխ հարսանիք կազմակերպեց։ Ու ասում են որ Եվ տառը հենց այդպես էլ ստեղծվել է։

  6. Կրկնողությունստուգիր ինքդ քեզթեստ

0

0

Հնչյունների տեսակները

Սեպտեմբերի 19

Հնչյունների տեսակները

Սուսան Մարկոսյան «Գործնական քերականություն», առ.20, 21

1.է, ս, ի, տ, լ, ու, մ, օ, կ, ը, ա հնչյուններից որո՞նք են ձայնավորները:

2.Նախադասությունները լրացրու:

Հայերենի ձայնավոր հնչյուններն են`Ա, ի, է, ը, ու, օ:

Հայերենի բաղաձայն հնչյուններն են` Բ,գ,դ,զ,թ,ժ,լ,խ,ծ,կ,հ,ձ,ղ,ճ,մ,յ,ն,շ,չ,պ,ջ,ռ,ս,վ,տ,ր,ց,փ,ք,ֆ ։

Ձայնավոր հնչյունները փոխելով ստացիր նոր բառեր:

Պատ — պուտ, դեր, սյգի, Անի, Աննա,

Читать далее

0

Վարժ․30

Այն գրառումը որի մեջ իմաստը կախված է իր դիրքից։

Վարժ․32 Որովհեը թվերը գրելուց օգտագործում ենք 10 թվանշան։ 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9:

Վարժ․32

91 — 9 տ․

53 — տ․

62  — տ․

38 — տ․

77 — տ․

Վարժ․33

105 — 1 հատ

968 — 9 հատ

444 — 4 հատ

375 — 3 հատ

320 — 3 հատ

Վարժ․ 34

Չի կարելի սկսել 0 թվանշանով։

Վարժ․35

963 — տաս․

79.625- հար․

60.000 — տաս․ հազ․

706.531 — հազ․

26 — մ․

6 — մ․

Վարժ․36

103 — 0 տաս․

90 — 0 մ․

1032 — 0 հար․

2007 — 0 հար

 

 

0

Ճամբորդություն դեպի Սևան

Երեք օր առաջ մենք Սևանում էինք։ Այնտեղ մեկ գիշեր ենք անցկացրել, բայց լավ ուրախացել ենք։ Սևան գնալու ճանապարհին մենք այցելեցինք Սևանի բուսաբանական այգի որտեղ շատ գեղեցիկ ծառեր, ծաղիկներ և բույսեր կային։ Ես և Աստղիկը այգուց մի քանի կաղիններ վերցրինք մայրիկների համար ինչ որ բան պատրաստելու նպատակով։ Այգուց դուրս գալուց մենք մտանք նաև մի ջերմոց որտեղ այն բույսերն են որոնք կարող է վերանան աշխարհի երեսից։ Երբ դուրս եկանք գնացինք<< հանրային լողափ և այնտեղ լողացինք, ջուրը մի քիչ սառն էր բայց լողալ ստացվում էր։ Արդեն ուշ երեկոյան գնացինք «Ժայռ»ճամբար և գիշերեցինք։ Առավոտյան երբ արդնացանք նախաճաշեցինք, նախաճաշին հաց, լավաշ, խորոված և խորոված նրբերշիկ կերանք։ Նախաճաշելուց հետո ընկեր Իվետայի և անահիտի թույլտվությամբ մտանք ջուրը։ այդ օրը մենք երկու անգամ մտանք ջուրը և մի քանի հոքի բարձրությունից ցատկեցին Սևանալճի մեջ։ Լողալուց հետո հավաքեցինք մեր իրերը և ճամփա ընկանք։ Ժանապահին մի փոքրիկ մատուռ կար մենք այնտեղ էլ գնացինք, ձմերուկ կերանք և գնացինք տուն։

 

 

 

 

 

 

 

ճանապարհին գնացինք մի փոքրիկ մատուռ այնտեղ ձմերուկ կերանք և

0

Ավանդազրույցներ

Ավանդազրույցներ

Թթենի
Без названия (1)

Ասում են՝ մետաքսագործ թիթեռը՝ շերամը, կանանց համար ժանեկազարդ ու նրբահյուս մի շրջազգեստ էր գործել, որը կախարդական զորություն ուներ. այն հագնողը վայրկենապես գեղեցկանում էր և օրերով քաղց չէր զգում: Մի շրջազգեստով աշխարհն օրըստօրե լցվում էր սլացիկ ու գեղակազմ կանանցով, որոնք բարյացակամորեն իրար էին փոխանցում առեղծվածային զգեստը:Այդ գեղեցկուհիներից մեկը, դառնալով արքայի ընտրյալը՝ նրա թագուհին, մի օր հայտարարում է, թե այսուհետ միայն ինքն է կրելու հրաշագործ զգեստը: Կանայք, խիստ վրդովված ամբարտական թագուհու անարդար վարմունքից,  ըմբոստանում և ներխուժելով պալատ՝ քաշքշելով`  պատառոտում են շրջազգեստը: Եվ ո՛վ զարմանք: Հազար կտոր դարձած շրջազգեստը հանկարծ դուրս է պրծնում զայրացած կանանց ձեռքերից և սկսում կերպարանափոխվել. ամբողջական մասը վերածվում է դարչնագույն ծառաբնի, կտորները՝ ճյուղերի, որոնք, հետզհետե տերևակալում են լայն ու բազմերիզ սաղարթներով: Այսպես է իբր ստեղծվել հայոց հինավուրց թթենին: Այդ ժամանակվանից էլ թթենու պտուղը քաղցր է, իսկ տերևը՝ մետաքս ստանալու նյութ: Սնվելով թթենու տերևներով՝ շերամորդը հազար հինգ հարյուր մետր երկարությամբ չընդհատվող մետաքսաթելից հյուսում է փոքրիկ պատյան, որին մարդիկ «բոժոժ» են անվանում:
Փշատենի Читать далее